Je voelt je opgeblazen, je borsten zijn gespannen, je bent prikkelbaar voor je menstruatie en je komt maar niet van je gewicht af — zelfs al eet je goed. Je slaapt slecht, je haar valt uit en je hebt het gevoel dat je lichaam niet meer op je luistert. Dit zijn klassieke signalen van oestrogeendominantie, een hormonale disbalans die naar schatting bij de helft van de vrouwen tussen de 30 en 50 jaar in meer of mindere mate voorkomt.
Wat is oestrogeendominantie?
Oestrogeendominantie ontstaat niet per se doordat je te veel oestrogeen hebt — het gaat om de verhouding tussen oestrogeen en progesteron. Als progesteron relatief laag is ten opzichte van oestrogeen, of als oestrogeen moeilijk wordt afgebroken door het lichaam, dan ontstaat een relatieve dominantie. Cleveland Clinic beschrijft hoog oestrogeen als een toestand waarbij het evenwicht tussen oestrogeen en andere geslachtshormonen verstoord is, met brede gevolgen voor stemming, gewicht en vruchtbaarheid.
Hoe ontstaat het?
Chronische stress is een grote boosdoener. Cortisol en progesteron worden beide gemaakt uit hetzelfde voorlopermolecuul (pregnenolon). Als je langdurig gestrest bent, gebruikt je lichaam dit voorlopermolecuul bij voorkeur voor cortisolproductie — ten koste van progesteron. Minder progesteron betekent een relatieve oestrogeendominantie. Daarnaast spelen omgevingsfactoren een rol: plastics die xeno-oestrogenen afgeven (bisfenol A in plastic flessen en verpakkingen), conventionele zuivel- en vleesproducten met hormoonresten, en pesticiden kunnen de oestrogeenbalans verstoren. Ook te weinig vezels remt de uitscheiding van overtollig oestrogeen via de darmen.
Wat zijn de signalen?
De meest voorkomende klachten zijn: zware of pijnlijke menstruaties, borsten die gespannen aanvoelen voor de menstruatie, sterke PMS-klachten, moeite met gewichtsverlies (met name rond heupen en dijen), vochtretentie, vermoeidheid, slaapproblemen, stemmingswisselingen en een laag libido. Bij ernstigere vormen kunnen fibroiden (vleesbomen) of endometriose optreden, aandoeningen die direct gelinkt zijn aan oestrogeenoverheersing.
Wat kun je zelf doen?
Voeding is cruciaal. Kruisbloemige groenten — broccoli, bloemkool, spruitjes, boerenkool — bevatten indool-3-carbinol (I3C), een stof die de leverfunctie ondersteunt bij de afbraak van overtollig oestrogeen. Vezels binden overtollig oestrogeen in de darmen en voeren het af. Beperk alcohol: alcohol remt de leverafbraak van oestrogeen aanzienlijk. Kies voor biologische producten waar mogelijk om blootstelling aan hormoonverstorende stoffen te beperken. Stressreductie is essentieel om de progesteron-cortisol balans te herstellen. En zorg voor voldoende slaap: je lever breekt oestrogeen voornamelijk af ’s nachts.
Wanneer naar de dokter?
Vermoed je oestrogeendominantie? Laat hormoonwaardes meten via je huisarts — inclusief oestradiol, progesteron en FSH. Dit geeft inzicht in de verhouding en helpt bepalen of aanvullende begeleiding nodig is.
Werken aan een gezonde leefstijl op jouw manier?
De Get Fit Girl methode is ontwikkeld door Wendy en Frederique, die zelf respectievelijk 40 en 28 kilo zijn afgevallen. In de Get Fit Girl app vind je een persoonlijk weekmenu op maat, meer dan 4.000 recepten en begeleiding van echte coaches. Geen streng dieet, maar een aanpak die bij jou past en die je vol kunt houden.
Meer dan 15.000 vrouwen gingen je al voor. Start vandaag met de Get Fit Girl app →
Bronnen: Cleveland Clinic: High Estrogen | Amy Myers MD: Estrogen Dominance Causes | Hormone University: Water Retention and Hormonal Imbalances | Mira Fertility: Estrogen Dominance Testing
