Je doet niets anders dan een paar jaar geleden, maar de weegschaal beweegt toch omhoog. Je kleding zit strakker, vooral rond je buik. En het voelt alsof je lichaam ineens andere regels hanteert. Als je ergens in de dertig of veertig bent, kan de perimenopauze de verklaring zijn — ook al denk je daar misschien nog te jong voor te zijn.
Wat is de perimenopauze precies?
De perimenopauze is de fase vóór de menopauze, en die begint veel eerder dan de meeste vrouwen denken. Gemiddeld start het al rond de 35 à 40 jaar, soms nog vroeger. In deze fase schommelen je hormonen — met name oestrogeen en progesteron — sterk en onvoorspelbaar, terwijl ze op de lange termijn dalen. De perimenopauze kan tien tot vijftien jaar duren voordat je laatste menstruatie plaatsvindt.
Onderzoek van de Study of Women’s Health Across the Nation (SWAN), een van de grootste langetermijnstudies naar vrouwengezondheid, bevestigt dat veranderingen in vetmassa en spiermassa al beginnen in de perimenopauze — lang voordat vrouwen de menopauze bereiken.
Waarom verander je in lichaamssamenstelling zonder dat je dieet verandert?
Dalend oestrogeen verandert letterlijk hoe je lichaam vet opslaat. Waar je vroeger vet opsloeg op heupen en dijen — de typisch vrouwelijke verdeling — verschuift de opslag nu naar je buik. Dit is niet verbeelding: wetenschap noemt dit de overgang van een ‘gynoid’ naar een ‘android’ vetpatroon.
Tegelijkertijd verlies je spierweefsel. Vanaf je vijfendertigste kan dit oplopen tot één à twee procent spiermassa per jaar als je niets doet. Minder spieren betekent een lagere stofwisseling, zodat je lichaam minder calorieën verbrandt — ook in rust.
Waarom eet je meer, zonder dat je het doorhebt?
Oestrogeen speelt ook een rol in de regulatie van leptine, het verzadigingshormoon. Als oestrogeen daalt, werkt leptine minder efficiënt — waardoor je hongergevoel stijgt en je sneller grijpt naar koolhydraatrijke of zoete voeding. Dit is een biologisch mechanisme, geen gebrek aan wilskracht.
Wat kun je doen in de perimenopauze?
De perimenopauze is geen vonnis, maar een signaal dat je lichaam andere ondersteuning nodig heeft. Voldoende eiwitten (1,2 tot 1,6 gram per kilogram lichaamsgewicht per dag) helpen spierafbraak te beperken. Krachttraining — ook twee keer per week lichte weerstandsoefeningen — is wetenschappelijk bewezen effectief in het behouden van spiermassa en het verbeteren van de insulinegevoeligheid. Slaap en stressmanagement zijn cruciaal, omdat slaaptekort en verhoogd cortisol de hormonale disbalans verergeren. En een eiwitrijk, vezelrijk voedingspatroon helpt je bloedsuikerspiegel stabiel te houden, wat de vetopslag in je buik beperkt.
Erken wat er in je lichaam gebeurt
Aankomen in de perimenopauze is niet jouw schuld. Het is een fysiologisch proces dat elke vrouw in meer of mindere mate raakt. Maar met de juiste aanpak kun je wél grip houden op hoe je je voelt en hoe je lichaam eruitziet — ook in deze fase.
Werken aan een gezonde leefstijl op jouw manier?
De Get Fit Girl methode is ontwikkeld door Wendy en Frederique, die zelf respectievelijk 40 en 28 kilo zijn afgevallen. In de Get Fit Girl app vind je een persoonlijk weekmenu op maat, meer dan 4.000 recepten en begeleiding van echte coaches. Geen streng dieet, maar een aanpak die bij jou past en die je vol kunt houden.
Meer dan 15.000 vrouwen gingen je al voor. Start vandaag met de Get Fit Girl app →
Bronnen: Study of Women’s Health Across the Nation (SWAN) | Toth & Tchernof, Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 2000 | Lovejoy et al., Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 2008
