Je doet alles goed. Je eet gezond, je beweegt, je slaapt redelijk. En toch val je niet af. Of je komt zelfs aan, zonder dat je begrijpt waarom. Dit is een van de meest frustrerende situaties die we kennen — en een schildklierprobleem is vaker de oorzaak dan mensen denken. Zeker bij vrouwen, want schildklieraandoeningen komen bij vrouwen vijf tot acht keer vaker voor dan bij mannen.
Wat doet de schildklier?
De schildklier is een vlindervorming klier in je hals die schildklierhormonen aanmaakt — T3 en T4. Deze hormonen regelen je stofwisseling: hoe snel je lichaam energie verbrandt, hoe je hart klopt, hoe je darmen werken en zelfs hoe je je voelt. Als de schildklier te weinig hormoon aanmaakt — een trage schildklier, ook wel hypothyreoïdie genoemd — vertraagt alles in je lichaam. Je stofwisseling daalt, je verbrandt minder calorieën en je valt moeilijker af. Of je komt zelfs aan terwijl je niet meer eet dan normaal.
Klachten van een trage schildklier
De klachten van hypothyreoïdie zijn vaak vaag en komen geleidelijk, waardoor ze lang worden toegeschreven aan drukte, stress of ouder worden. De meest voorkomende klachten zijn: onverklaarbare gewichtstoename of moeite met afvallen, extreme vermoeidheid, kouwelijkheid, haaruitval of broos haar, droge huid, een trage stoelgang, concentratieproblemen, een pafferig gezicht of dikke oogleden, en een traag of depressief gevoel. Herken jij meerdere van deze klachten? Dan is het zeker de moeite waard om je schildklier te laten controleren.
Hoe wordt het vastgesteld?
Via een eenvoudige bloedtest kan je huisarts je TSH-waarde meten — het hormoon dat de schildklier aanstuurt. Een verhoogde TSH wijst op een trage schildklier. In sommige gevallen worden ook de vrije T3 en T4 gemeten, en wordt gekeken of er antistoffen aanwezig zijn die wijzen op de auto-immuunziekte van Hashimoto, de meest voorkomende oorzaak van hypothyreoïdie. Vraag actief om deze test als je klachten herkent. Soms wordt een licht verhoogde TSH als ‘normaal’ beschouwd terwijl jij er wel degelijk klachten van ondervindt.
Behandeling en leefstijl
Hypothyreoïdie wordt behandeld met schildklierhormoon in tabletvorm — levothyroxine. Bij de juiste dosering normaliseren de klachten en keert je stofwisseling terug naar een gezond niveau. Naast medicatie kan voeding een ondersteunende rol spelen. Jodium is essentieel voor de aanmaak van schildklierhormoon en zit in vis, zeewier en gejodeerd zout. Selenium ondersteunt de omzetting van T4 naar het actieve T3 en vind je in paranoten, vis en eieren. Zink speelt ook een rol en zit in noten, zaden en vlees. Bij Hashimoto kiezen sommige vrouwen voor een glutenvrij of zuivelvrij dieet omdat dit de klachten kan verlichten, al is het wetenschappelijk bewijs hierover nog niet eenduidig.
Blijf bij jezelf
Als je het gevoel hebt dat er iets niet klopt in je lichaam, vertrouw dat gevoel dan. Jij woont erin. Een schildklierprobleem is goed behandelbaar, maar dan moet het eerst herkend worden. Ga naar je huisarts, vraag om een bloedtest en kom op voor jezelf als je klachten niet serieus worden genomen. Want afvallen lukt pas echt als je lichaam de juiste bouwstenen heeft om goed te functioneren.
